Wytyczne do warunków korzystania z wód Regionu Wodnego Środkowej Wisły

Wydanie rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, zwanego dalej „warunkami", związane jest z realizacją zapisów Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (M.P. z 2011 nr 49 poz. 549) oraz art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469).

Wprowadzenie rozporządzenia ma na celu osiągnięcie dobrego stanu lub potencjału wód. Zawiera ono wymagania (art. 115. ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo wodne) w zakresie jakości wód powierzchniowych, ciągłości morfologicznej cieków, wymagania odnośnie do poborów wód podziemnych oraz zachowania przepływu nienaruszalnego. Wymagania te ukierunkowane są na spełnienie celów środowiskowych zapisanych w Planie gospodarowania wodami dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych.

Rozporządzenie ustala priorytety w zaspokajaniu potrzeb wodnych ustalając zarówno hierarchię użytkowników, jak i korzystania z zasobów wodnych (art. 115. ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo wodne).

Główną częścią jego treści są ograniczenia w korzystaniu z wód (art. 115. ust. 1 pkt. 3 ustawy - Prawo wodne). Są to:

*             ograniczenia w zakresie wprowadzania ścieków do wód powierzchniowych,

*             ograniczenia w zakresie poboru wód podziemnych,

*             ograniczenia w zakresie wykorzystywania budowli piętrzących,

*             ograniczenia w zakresie zachowania przepływu nienaruszalnego.

Postanowienia końcowe regulują czas użytkowania istniejących już budowli piętrzących, wskazują datę wejścia w życie rozporządzenia oraz określają stosunek rozporządzenia do spraw już wszczętych.

Rozporządzenie w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego jest aktem prawa miejscowego i narzędziem wspomagającym proces zarządzania zasobami wodnymi. Określone w nim wymagania zobowiązują zarówno użytkowników korzystających z wód jak i organy właściwe do wydania pozwoleń wodnoprawnych. Wprowadzone w nim ograniczenia powinny przyczynić się do poprawy stanu wód w regionie wodnym na terenie RZGW w Warszawie oraz do spełnienia wyznaczonych celów środowiskowych.

Niniejsze wytyczne stanowią pomoc w interpretacji warunków korzystania z wód, zawierają przykłady zastosowania zapisów rozporządzenia.


Rozporządzenie Nr 5/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie

z dnia 3 kwietnia 2015 r.

w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego Środkowej Wisły

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.[1]) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1.
Przepisy ogólne

§ 1. 1. Rozporządzenie ustala warunki korzystania z wód regionu wodnego Środkowej Wisły, zwane dalej „warunkami".

2. Region wodny Środkowej Wisły określony zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie przebiegu granic obszarów dorzeczy i regionów wodnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 126, poz. 878 oraz z 2010 r. Nr 130, poz. 874) określa mapa stanowiąca załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 2. Warunki uwzględniają zapisy uchwały Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (M.P. z 2011 r. Nr 49, poz. 549).

§ 3. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) ustawie – rozumie się przez to ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne;

2) dobrym stanie wód powierzchniowych – rozumie się przez to stan osiągnięty przez jednolitą część wód powierzchniowych, jeżeli zarówno jej stan/potencjał ekologiczny jak i stan chemiczny określony jest jako co najmniej dobry;

3) przepływie nienaruszalnym – rozumie się przez to graniczną wartość przepływu rzecznego poniżej której przepływy wody w rzekach nie powinny być zmniejszone na skutek działalności człowieka;

4) najlepszych dostępnych technikach (BAT) – rozumie się przez to najlepsze dostępne techniki w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.[2]);

5) ciekach szczególnie istotnych – rozumie się przez to cieki lub ich odcinki szczególnie istotne z punktu widzenia zachowania ciągłości morfologicznej, na których drożność jest niezbędna dla zapewnienia dobrego stanu lub potencjału ekologicznego jednolitych części wód i stanowiące ponadto najważniejsze korytarze migracyjne oraz miejsca tarlisk i dorastania form młodocianych, decydujące o stanie poszczególnych gatunków w granicach dorzecza Wisły;

6) ciekach istotnych – rozumie się przez to cieki lub ich odcinki istotne z punktu widzenia zachowania ciągłości morfologicznej, z uwagi na zapewnienie dobrego stanu lub potencjału ekologicznego jednolitych części wód.

Rozdział 2.
Szczegółowe wymagania dotyczące stanu wód,
wynikające z ustalonych celów środowiskowych

§ 4. Cele środowiskowe dla każdej jednolitej części wód powierzchniowych, zwanej dalej JCWP, i każdej jednolitej części wód podziemnych, zwanej dalej JCWPd, ustalone w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, o którym mowa w § 2, określają:

1) wykaz celów środowiskowych dla poszczególnych JCWP rzecznych stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia;

2) wykaz celów środowiskowych dla poszczególnych JCWPd stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia;

3) wykaz celów środowiskowych dla poszczególnych JCWP jeziornych stanowiący załącznik nr 4 do rozporządzenia.

§ 5. 1. Wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych uwzględnia konieczność zaniechania lub stopniowego eliminowania emisji do wód powierzchniowych substancji priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

2. Wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych o stanie lub potencjale ekologicznym co najmniej dobrym nie może powodować przekwalifikowania ich stanu lub potencjału do gorszego z powodu zmiany wartości wskaźników biologicznych i fizykochemicznych.

3. Wprowadzanie ścieków do wód o stanie poniżej dobrego nie może pogarszać w miejscu zrzutu zanieczyszczeń wartości tych parametrów fizykochemicznych i substancji priorytetowych, które zdecydowały o złym stanie wód, a warunki wprowadzania ścieków muszą uwzględniać potrzebę poprawy stanu tych wód, poprzez ustalenie w pozwoleniu wodnoprawnym wymagań zaostrzonych w stosunku do określonych w przepisach wydanych na mocy art. 45 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, jednak w stopniu nie większym niż wymaganie zastosowania najlepszej dostępnej techniki (BAT).

§ 6. 1. Wprowadzanie ścieków do JCWP, które nie były objęte badaniami w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w okresie 3 lat poprzedzających wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód, wymaga prowadzenia badań wód odbiornika w zakresie parametrów fizykochemicznych oraz substancji priorytetowych zawartych we wprowadzanych ściekach.

2. Pomiary, o których mowa w ust. 1, dla istniejących obiektów wprowadzających ścieki do wód wykonywane są w przekrojach powyżej oraz poniżej miejsca wprowadzania ścieków w odległości nie większej niż 200 m od przekroju wprowadzania ścieków oraz odległości nie większej niż przekrój wprowadzania ścieków przez innego użytkownika, o ile obowiązujące pozwolenie wodnoprawne nie stanowi inaczej.

3. Pomiary, o których mowa w ust. 1, dla planowanych obiektów wprowadzających ścieki do wód wykonywane są w przekroju planowanego wprowadzania ścieków.

4. Pomiary, o których mowa w ust. 1, wykonuje się dla:

1) zrzutu poniżej 100 m3/d – 2 razy w odstępach sześciomiesięcznych;

2) zrzutu powyżej 100 m3/d – 6 razy w odstępach dwumiesięcznych.

5. Częstotliwość wykonywania pomiarów po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego do czasu wykonania ich w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska ustala się w pozwoleniu wodnoprawnym.

§ 7. 1. Ustala się zróżnicowane wymagania potrzeb zachowania ciągłości morfologicznej płynących wód powierzchniowych niewyznaczonych jako sztuczne jednolite części wód, niezbędne do zapewnienia składu, liczebności i struktury wiekowej ichtiofauny na poziomie odpowiadającym dobremu stanowi lub potencjałowi ekologicznemu. Cieki szczególnie istotne oraz cieki istotne dla regionu wodnego Środkowej Wisły określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

2. Piętrzenie i retencjonowanie wód na ciekach szczególnie istotnych nie może pogarszać i uwzględnia potrzebę poprawy ciągłości morfologicznej.

3. Piętrzenie i retencjonowanie wód na ciekach istotnych nie może pogarszać ciągłości morfologicznej.

4. Piętrzenie i retencjonowanie wód na pozostałych ciekach nie powinno pogarszać ciągłości morfologicznej.

5. Ustala się reprezentatywne gatunki ryb, których wymagania spełniają wymagania pozostałych gatunków ryb, występujących w danym cieku lub jego odcinku, warunkujące skuteczność urządzeń udrażniających:

1) dla cieków szczególnie istotnych oraz cieków istotnych, reprezentatywne gatunki ryb określa załącznik nr 6 do rozporządzenia;

2) dla pozostałych cieków oraz dla pozostałych odcinków – certę lub węgorza.

§ 8. W wodach podziemnych objętych korzystaniem nie mogą zachodzić zmiany ilościowe skutkujące trwałym obniżeniem statycznego poziomu zwierciadła wody w warstwach wodonośnych, a także pogorszeniem ich stanu chemicznego, wynikającego ze zmiany naturalnych warunków zasilania.

§ 9Wielkość przepływu nienaruszalnego, stanowiącego ograniczenie wielkości zasobów dyspozycyjnych i reprezentującego minimalne wymagania środowiskowe JCWP w zakresie ilości wód, nie może być mniejsza od największej z wartości:

1) dla rzek w obszarach chronionych Natura 2000, rezerwatach przyrody, parkach narodowych lub parkach krajobrazowych – wielkości określonej w planie ochrony, zadaniach ochronnych lub planie zadań ochronnych ustanowionych dla tej formy ochrony przyrody zgodnie z odrębnymi przepisami;

2) ustalonej jako iloczyn współczynnika „k", zależnego od typu hydrologicznego cieku oraz powierzchni jego zlewni w przekroju zamierzonego korzystania z wód, i wielkości średniego rocznego niskiego przepływu (SNQ) w tym przekroju JCWP:

a) zestawienie wartości współczynnika „k" dla profilu zamykającego JCWP określa załącznik nr 7 do rozporządzenia;

b) wartości współczynnika „k" dla tego samego cieku pomiędzy przekrojami, o których mowa w załączniku nr 7, przyjmuje się na podstawie interpolacji liniowej proporcjonalnie do powierzchni zlewni.

Rozdział 3.

Priorytety w korzystaniu z wód

§ 10. Ustala się następujące priorytety w korzystaniu z wód w kolejności od najwyższego:

1) zachowanie przepływu nienaruszalnego;

2) zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia i na cele socjalno-bytowe;

3) produkcja artykułów żywnościowych oraz farmaceutycznych;

4) potrzeby innych działów gospodarki.

§ 11. Ustala się następującą kolejność korzystania z wód do celów rolniczych, w szczególności napełniania stawów rybnych, nawodnień rolniczych i innych zabiegów agrotechnicznych:

1) z zasobów wód powierzchniowych;

2) z zasobów wód podziemnych czwartorzędowego piętra wodonośnego;

3) z zasobów wód podziemnych pięter wodonośnych starszych niż czwartorzędowe.

§ 12. Priorytety w korzystaniu z wód oraz kolejność korzystania z wód obowiązują w przypadku, gdy występuje zapotrzebowanie na jednoczesne korzystanie z tych samych zasobów wodnych przez więcej niż jednego użytkownika.

Rozdział 4.
Ograniczenia w korzystaniu z wód
niezbędne dla osiągnięcia ustalonych celów środowiskowych

§ 13. Korzystanie z wód oraz regulacja lub zabudowa urządzeniami wodnymi wód powierzchniowych nie może stwarzać nowego albo zwiększać istniejącego zagrożenia nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych w planie, o którym mowa w § 2, jak również zagrażać osiągnięciu celów środowiskowych określonych dla obszarów chronionych, z zastrzeżeniem § 14.

§ 14. 1. Dopuszcza się lokalizowanie nowych zrzutów ścieków lub zwiększenie ilości wprowadzonych ścieków lub zwiększenie ilości wprowadzonego ładunku zanieczyszczeń do odbiornika o stanie co najmniej dobrym pod warunkiem zachowania warunków określonych w § 5 ust. 2.

2. Dopuszcza się lokalizowanie nowych zrzutów ścieków lub zwiększenie ilości wprowadzonych ścieków lub zwiększenie ilości wprowadzonego ładunku zanieczyszczeń do odbiornika o stanie poniżej dobrego pod warunkiem zachowania warunków określonych w § 5 ust. 3.

§ 15Dopuszcza się wprowadzanie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego do odbiornika o stanie co najmniej dobrym pod warunkiem wykazania, że wprowadzany ładunek zanieczyszczeń nie spowoduje pogorszenia stanu JCWP i JCWP znajdującej się poniżej.

§ 16. 1. Dopuszcza się wprowadzanie ścieków do jezior ocenionych jako podatne na degradację i zeutrofizowanych, dopływów tych jezior, urządzeń wodnych będących dopływami tych jezior wyłącznie pod warunkiem zachowania łącznie następujących warunków:

1) wprowadzanie ścieków następuje nieuszczelnionym korytem ziemnym;

2) ścieki dopływają do jeziora w czasie nie krótszym niż 24 godziny;

3) nie zachodzi przetrzymywanie ścieków w celu zapewnienia określonego w pkt 2 czasu dopływu do jeziora.

2. Wykaz jezior podatnych na degradację i zeutrofizowanych, dla których obowiązuje ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

§ 17. 1. Dla JCWP rzecznych zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych nie jest możliwe wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy.

2. JCWP rzeczne zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych określa załącznik nr 9 do rozporządzenia.

§ 18. 1. Dla JCWP jeziornych zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych nie jest możliwe wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy.

2. JCWP jeziorne zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych określa załącznik nr 10 do rozporządzenia.

§ 19Pobory wód podziemnych nie mogą powodować:

1) trwałego obniżenia statycznego zwierciadła wód podziemnych w warstwach wodonośnych;

2) zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych dla wód powierzchniowych i wód podziemnych;

3) zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych na obszarach chronionych, a w szczególności dla ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od wód podziemnych;

4) zanieczyszczenia użytkowych warstw wodonośnych wód podziemnych w wyniku ingresji zanieczyszczeń pochodzenia geogenicznego.

§ 20. 1. Dopuszcza się korzystanie z wód za pomocą budowli piętrzących na ciekach pod warunkiem:

1) wyposażenia ich w urządzenia umożliwiające migrację reprezentatywnych gatunków ryb, o których mowa w § 7 ust. 5;

2) wyposażenia ich w zabezpieczenia wlotów do elektrowni wodnych, kanałów doprowadzających oraz innego typu ujęć wody przed spływającymi rybami.

2. Dopuszcza się wykonywanie nowych budowli piętrzących na ciekach oraz przebudowę, modernizację lub zmianę funkcji istniejących budowli piętrzących pod warunkiem zachowania możliwości osiągnięcia celów środowiskowych, ustalonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, o którym mowa w § 2.

3. Dopuszcza się jednak korzystanie z wód za pomocą budowli piętrzących niespełniających wymagań, o których mowa w ust.1, w następujących przypadkach:

1) budowla piętrząca wyposażona jest w stały przelew o maksymalnej wysokości 0,3 m, liczonej od rzędnej przelewu do poziomu wody dolnej w niecce wypadowej w warunkach średniego rocznego przepływu niskiego (SNQ), oraz o kształcie i szerokości zapewniających koncentrację przepływu wody, gwarantującego uzyskanie przy wymienionym przepływie na przelewie głębokości wody nie mniejszej niż trzykrotna wysokość dorosłego osobnika reprezentatywnego gatunku ryb;

2) istniejąca i piętrząca okresowo budowla zlokalizowana jest poza ciekami szczególnie istotnymi i istotnymi, a jej konstrukcja oraz zastrzeżony w instrukcji gospodarowania wodą okres i czas piętrzenia nie ogranicza potrzeb migracji reprezentatywnych gatunków ryb.

4. Zastosowane urządzenia powinny spełniać wymagania hydrauliczne i ekologiczne wynikające z potrzeb gatunku reprezentatywnego dla danego cieku lub jego odcinka.

§ 21. 1. Korzystanie z płynących wód powierzchniowych nie może powodować w przekroju poboru i poniżej tego miejsca redukcji przepływu poniżej wielkości, o której mowa w § 9.

2. Przy ustalaniu w pozwoleniach wodnoprawnych wymagań wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego wprowadza się obowiązek określenia oprócz wartości przepływu nienaruszalnego również sposobu monitorowania jego realizacji poprzez określenie wysokości warstwy przelewowej na klapie jazu lub poprzez dokonanie odczytu dolnej łaty wodowskazowej.

Rozdział 5.
Postanowienia końcowe

§ 22. Warunki korzystania z wód obowiązują na obszarze regionu wodnego Środkowej Wisły, o ile warunki korzystania z wód zlewni nie stanowią inaczej.

§ 23. 1. Dopuszcza się, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przed wejściem w życie rozporządzenia, korzystanie z wód za pomocą istniejących budowli piętrzących na ciekach szczególnie istotnych, bez urządzeń, o których mowa w § 20 ust. 1, do czasu pierwszej przebudowy, rozbudowy lub odbudowy obiektu, następujących po wejściu w życie rozporządzenia, nie później niż do dnia 31 grudnia 2018 r.

2. Dopuszcza się, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przed wejściem w życie rozporządzenia, korzystanie z wód za pomocą istniejących budowli piętrzących na ciekach istotnych, bez urządzeń, o których mowa w § 20 ust.1, do czasu pierwszej przebudowy, rozbudowy lub odbudowy obiektu, następujących po wejściu w życie rozporządzenia, nie później niż do dnia 31 grudnia 2021 r.

3. Dopuszcza się, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przed wejściem w życie rozporządzenia, korzystanie z wód za pomocą istniejących budowli piętrzących na pozostałych ciekach bez urządzeń, o których mowa w § 20 ust.1, do czasu pierwszej przebudowy, rozbudowy lub odbudowy obiektu, następujących po wejściu w życie rozporządzenia, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

§ 24. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do spraw wszczętych na podstawie ustawy Prawo wodne i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie.

§ 25. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 20 kwietnia 2015 r.


Wytyczne:

Ad § 3. pkt. 4 

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ww. ustawy:
Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

(…)

10) najlepszych dostępnych technikach – rozumie się przez to najbardziej efektywny
i zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności, który wskazuje możliwe wykorzystanie poszczególnych technik, jako podstawy przy ustalaniu dopuszczalnych wielkości emisji i innych warunków pozwolenia mających na celu zapobieganie powstawaniu, a jeżeli nie jest to możliwe, ograniczenie emisji i oddziaływania na środowisko jako całość, z tym że:    
a) technika – oznacza zarówno stosowaną technologię, jak i sposób, w jaki dana instalacja jest projektowana, wykonywana, eksploatowana oraz likwidowana,          
b) dostępne techniki – oznaczają techniki o takim stopniu rozwoju, który umożliwia ich praktyczne zastosowanie w danej dziedzinie przemysłu, z uwzględnieniem warunków ekonomicznych i technicznych oraz rachunku kosztów i korzyści, a które to techniki prowadzący daną działalność może uzyskać, 
c) najlepsza technika – oznacza najbardziej efektywną technikę w osiąganiu wysokiego ogólnego poziomu ochrony środowiska jako całości;"

Ad § 4. pkt. 1

W załączniku każda z JCWP ma przypisany jeden z poniższych celów środowiskowych:

  • osiągnięcie co najmniej dobrego potencjału ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód,
  • osiągnięcie co najmniej dobrego potencjału ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód – derogacja,
  • osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód,
  • osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód – derogacja,
  • utrzymanie obecnego potencjału ekologicznego wód,
  • utrzymanie obecnego potencjału ekologicznego wód – derogacja,
  • utrzymanie obecnego stanu ekologicznego wód,
  • utrzymanie obecnego stanu ekologicznego wód – derogacja.

Wymienione derogacje, inaczej odstępstwa, wynikają z art. 4 Ramowej Dyrektywy Wodnej. Występują 4 rodzaje derogacji:

  • 4(4) - 1: derogacje czasowe - brak możliwości technicznych,
  • 4(4) - 3: derogacje czasowe - warunki naturalne,
  • 4(5) - 2: cele mniej rygorystyczne - dysproporcjonalne koszty,
  • 4(7) - 1: nowe modyfikacje - przekształcenie charakterystyk fizycznych.

Art. 4 ust. 4 pozwala na przesunięcie w czasie osiągnięcia celów środowiskowych pod warunkiem, że nie zachodzi dalsze pogarszanie stanu zmienionej części wody jeśli spełniona jest przynajmniej jedna z przyczyn:

  • ze względu na możliwości techniczne skala wymaganych popraw może być osiągnięta tylko w etapach przekraczających określony czas,
  • zakończenie poprawy w tej skali czasowej byłoby nieproporcjonalnie kosztowne,
  • naturalne warunki nie pozwalają na zgodne z czasem poprawienie się stanu części wód.

Art. 4 ust. 5 pozwala na osiągnięcie mniej restrykcyjnych celów środowiskowych dla określonych części wód, jeśli są one tak zmienione przez działalność człowieka lub ich warunki naturalne nie pozwalają na osiągnięcie wyznaczonych celów lub ich osiągnięcie jest nieproporcjonalnie kosztowne. Dodatkowo muszą być spełnione wszystkie następujące warunki:

„a) potrzeby ekologiczne lub społeczno-ekonomiczne zaspakajane przez taką działalność człowieka nie mogą być osiągnięte za pomocą innych środków, które są znacznie korzystniejszą opcją środowiskową, niepowodującą nieproporcjonalnych kosztów;

b) Państwa Członkowskie zapewniają, że:

– dla wód powierzchniowych jest osiągnięty najlepszy możliwy stan ekologiczny i chemiczny przy wpływach, których nie można było racjonalnie uniknąć na skutek charakteru działalności człowieka czy zanieczyszczenia,

– dla wód podziemnych, zachodzą możliwie najmniejsze zmiany dobrego stanu wód podziemnych, przy wpływach, których nie można było racjonalnie uniknąć na skutek charakteru działalności człowieka czy zanieczyszczenia;

c) nie zachodzi dalsze pogorszenie stanu części wód;

d) ustalenie mniej rygorystycznych celów środowiskowych i powody ich ustalenia są szczegółowo wymienione w planie gospodarowania wodami w dorzeczu wymaganym na mocy art. 13, a cele te poddawane są kontroli co sześć lat."

Zgodnie z art. 4 ust. 7:

„7. Państwa Członkowskie nie naruszają niniejszej dyrektywy, gdy:

– nieosiągnięcie dobrego stanu wód podziemnych, dobrego stanu ekologicznego lub, gdzie stosowne, dobrego potencjału ekologicznego lub zapobieganie pogarszaniu się stanu części wód powierzchniowych czy podziemnych jest wynikiem nowych zmian w charakterystyce fizycznej części wód powierzchniowych lub zmian poziomu części wód podziemnych, lub

– niezapobieganie pogorszeniu się ze stanu bardzo dobrego do dobrego danej części wód

powierzchniowych jest wynikiem nowych zrównoważonych form działalności gospodarczej

człowieka i spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) zostały podjęte wszystkie praktyczne kroki, aby ograniczyć niekorzystny wpływ na stan części wód;

b) przyczyny tych modyfikacji lub zmian są szczegółowo określone i wyjaśnione w planie gospodarowania wodami w dorzeczu wymaganym na mocy art. 13, a cele podlegają ocenie co sześć lat;

c) przyczyny tych modyfikacji lub zmian stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub korzyści dla środowiska i dla społeczeństwa płynące z osiągnięcia celów wymienionych w ust. 1, są przeważone przez wpływ korzyści wynikających z nowych modyfikacji czy zmian na ludzkie zdrowie, utrzymanie ludzkiego bezpieczeństwa lub zrównoważony rozwój; oraz

d) korzystne cele, którym służą te modyfikacje lub zmiany części wód, nie mogą, z przyczyn możliwości technicznych czy nieproporcjonalnych kosztów być osiągnięte innymi środkami, stanowiącymi znacznie korzystniejszą opcję środowiskową."

Ad § 4. pkt. 2

W załączniku każda z JCWPd ma przypisany jeden z poniższych celów środowiskowych:

  • osiągnięcie co najmniej dobrego ilościowego stanu wód – derogacja,
  • utrzymanie obecnego stanu ilościowego i chemicznego wód,
  • utrzymanie obecnego stanu ilościowego i chemicznego wód – derogacja.

Występują 3 rodzaje derogacji:

  • 4(4) - 1: derogacje czasowe - brak możliwości technicznych,
  • 4(4) - 3: derogacje czasowe - warunki naturalne,
  • 4(5) - 1: cele mniej rygorystyczne - brak możliwości technicznych.

    Ad § 4. pkt. 3

W załączniku każda z JCWP jeziornych ma przypisany jeden z poniższych celów środowiskowych:

  • osiągnięcie co najmniej dobrego potencjału ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód – derogacja,
  • osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód – derogacja,
  • utrzymanie obecnego potencjału ekologicznego wód,
  • utrzymanie obecnego potencjału ekologicznego wód – derogacja,
  • utrzymanie obecnego stanu ekologicznego wód,
  • utrzymanie obecnego stanu ekologicznego wód – derogacja.

Występuje 1 rodzaj derogacji:

  • 4(4) - 3: derogacje czasowe - warunki naturalne.

Ad § 5. ust. 3

Wprowadzając ścieki do wód o stanie poniżej dobrego:

  • nie można pogarszać wartości parametrów fizykochemicznych i substancji priorytetowych, które zadecydowały o złym stanie wód,
  • pozwolenie wodnoprawne ustala wymagania ostrzejsze niż w rozporządzeniu zacytowanym poniżej, jednak nie większe niż wymaganie zastosowania najlepszej dostępnej techniki (BAT).

Zgodnie z ustawą - Prawo Wodne:

Art. 45. 1. Minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane (wykaz I), oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (wykaz II);

2) (uchylony);

3) warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń, oraz warunki, jakie należy spełnić w celu rolniczego wykorzystania ścieków, a także miejsce i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom;

4) najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń dla ścieków z oczyszczalni ścieków bytowych i komunalnych oraz dla ścieków z oczyszczalni ścieków w aglomeracji.

Aktualnie obowiązujące rozporządzenie (stan na 26.08.2015r.) na podstawie tego artykułu to:

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. 2014 poz. 1800)

Ad § 8. 

Trwałe obniżenia statycznego poziomu zwierciadła wody to takie obniżenie, które po zaprzestaniu poboru wód podziemnych nie ustąpi w całości, przez co zwierciadło nie uzyska stanu początkowego kształtowanego w wyniku naturalnego ciśnienia hydrostatycznego[1]

Zgodnie z obowiązującym Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły(M.P. z 2011 r. Nr 49, poz. 549):

Główną przyczyną nieosiągnięcia dobrego stanu wód podziemnych do 2015 roku jest nadmierny, długotrwały pobór wód podziemnych, który przekracza dostępne zasoby dyspozycyjne. Skutkuje to obniżeniem zwierciadła wód podziemnych, powstawaniem lejów depresji, zmianą kierunków, przepływu wód podziemnych, negatywnym oddziaływaniem na ekosystemy zależne od wód podziemnych oraz na wody powierzchniowe.

Zapisy projektu aktualizacji Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły:

W przypadku skoncentrowanej i intensywnej eksploatacji ujęć wód podziemnych oraz odwodnień górniczych może dojść do trwałego i stabilnego w czasie, regionalnego obniżenia zwierciadła wód podziemnych (leje depresji). Najbardziej rozległe tego typu zjawiska mają miejsce na obszarze intensywnej eksploatacji węgla kamiennego, brunatnego i złóż surowców skalnych. Ujęcia wód podziemnych na cele komunalne i przemysłowe generują leje depresji o zdecydowanie mniejszym zasięgu. Znaczące obniżenia zwierciadła wód podziemnych (swobodnego lub napiętego) mogą spowodować natomiast:

  • zmiany w ekosystemach zależnych od wód podziemnych,
  • ingresję/ascenzję wód słonych, słonawych i zmineralizowanych powodując zanieczyszczenie wód podziemnych,
  • i innych powodujących zanieczyszczenie wód podziemnych,
  • utrudnienia w eksploatacji ujęć wód podziemnych stanowiących źródło zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia.

Stan ilościowy określa się jako dobry, kiedy dostępne do zagospodarowania zasoby są wyższe niż średni wieloletni pobór rzeczywisty z ujęć wód podziemnych oraz zwierciadło wód podziemnych nie podlega wahaniom wynikającym z działalności człowieka, które powodowałyby: niespełnienie celów środowiskowych określonych dla wód powierzchniowych związanych z JCWPd, wystąpienie znacznych szkód w ekosystemach lądowych bezpośrednio od nich zależnych lub znaczne obniżenie zwierciadła wód podziemnych.

Stan ilościowy określany jest jako słaby, kiedy dostępne do zagospodarowania zasoby są niższe niż średni wieloletni pobór rzeczywisty z ujęć wód podziemnych lub kiedy wystąpią wymienione wyżej negatywne skutki wahań zwierciadła wód podziemnych.

Ad § 9. 

Przykłady:

  • Obliczania SNQ

SNQ stanowi wartość średnią najniższych rocznych przepływów z wielolecia [m3*s-1]

Przykład

Wodowskaz X, rzeka Y

rok

NQ

rok

NQ

rok

NQ

rok

NQ

1981

1,67

1989

0,7

1997

0,84

2005

0,81

1982

1,16

1990

1

1998

1,51

2006

0,9

1983

1,07

1991

0,88

1999

1,25

2007

0,72

1984

1,1

1992

0,23

2000

0,84

2008

0,83

1985

0,98

1993

0,67

2001

0,95

2009

1,06

1986

0,98

1994

0,46

2002

1,2

2010

0,97

1987

1,23

1995

0,72

2003

0,96

2011

1,43

1988

0,85

1996

0,93

2004

0,86

2012

1,06

SNQ=0,963

  • Obliczania przepływu nienaruszalnego

Qn= SNQ*k

Współczynnik k dla JCWP wynosi 0,8

Qn= 0,963*0,8=0,77

  • Dostosowywania współczynnika k do powierzchni zlewni

współczynnik k

Rys. 1 Mapa przedstawiająca wielkość współczynnika k w profilu zamykającym Jednolitych Części Wód Powierzchniowych z wyznaczonymi współczynnikami k.

Poniżej przedstawiono sposób obliczania współczynnika wartości współczynnika „k" dla tego samego cieku pomiędzy przekrojami:

Jeżeli:

kx- współczynnik k w profilu Px, między przekrojami [-]

Ax – powierzchnia zlewni dla profilu Px [km2]

k1- współczynnik k w profilu P1, między przekrojami [-]

A1 – powierzchnia zlewni dla profilu P1 [km2]

k0- współczynnik k w profilu P0, między przekrojami [-]

A0 – powierzchnia zlewni dla profilu P0 [km2]

 

  • Określanie wielkości współczynnika k dla dopływów cieku głównego:

Dopływ 2 ma określony w załączniku współczynnik k i taki należy przyjąć, natomiast dopływ 1, zgodnie z zapisami załącznika 7, dziedziczy współczynnik k z cieku głównego, w tym wypadku 0,9

  • Przepływ nienaruszalny:

Jeśli we wskazanym profilu SNQ =0,963 m3/s, a k= 0,84 to

Qn= SNQ*k

Qn=0,963 m3/s *0,84

Qn=0,809 m3/s

Ad. § 13. 

Przywołany przepis rozporządzenia:

§ 2. Warunki uwzględniają zapisy uchwały Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (M.P. z 2011 r. Nr 49, poz. 549).

Realizacja:

Aby spełnić wymogi warunków należy w planie gospodarowania wodami sprawdzić jakie cele środowiskowe zostały wyznaczone dla JCWP w której chcemy korzystać z wód, dokonywać regulacji lub budować urządzenia wodne wód powierzchniowych.

Należy też upewnić się, że podejmowane działanie nie zagraża osiągnięciu celów środowiskowych dla obszarów chronionych

Podejmowane działania nie mogą stwarzać zagrożenia nieosiągnięcia tych celów.

Podejmowane działania nie mogą zwiększać zagrożenia nieosiągnięcia tych celów.

Obowiązek ten nałożony jest na wszystkich użytkowników wód.

Użytkownik, który stara się o pozwolenie wodnoprawne powinien dokonać odpowiedniej analizy w operacie wodnoprawnym (zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy - Prawo wodne), a wydający pozwolenie wodnoprawne organ właściwy do jego wydania, upewnić się, że wymóg został spełniony.

Ad § 14. ust. 1. 

Przywołany przepis rozporządzenia:

§ 5. 2. Wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych o stanie lub potencjale ekologicznym co najmniej dobrym nie może powodować przekwalifikowania ich stanu lub potencjału do gorszego z powodu zmiany wartości wskaźników biologicznych i fizykochemicznych.

Realizacja:

Chcąc:

  • wprowadzić ścieki do wód powierzchniowych,
  • zwiększyć ilość wprowadzanych ścieków,
  • zwiększyć wprowadzany ładunek zanieczyszczeń

do odbiornika o stanie co najmniej dobrym, nie można spowodować przekwalifikowania jego stanu lub potencjału do gorszego z powodu zmiany wartości wskaźników biologicznych i fizykochemicznych.

Użytkownik, który stara się o pozwolenie wodnoprawne powinien dokonać odpowiedniej analizy w operacie wodnoprawnym (zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy - Prawo wodne), a wydający pozwolenie wodnoprawne organ właściwy do jego wydania, upewnić się, że wymóg został spełniony.

Ad § 14. ust. 2

Przywołany przepis rozporządzenia:

§ 5 ust. 3. Wprowadzanie ścieków do wód o stanie poniżej dobrego nie może pogarszać w miejscu zrzutu zanieczyszczeń wartości tych parametrów fizykochemicznych i substancji priorytetowych, które zdecydowały o złym stanie wód, a warunki wprowadzania ścieków muszą uwzględniać potrzebę poprawy stanu tych wód, poprzez ustalenie w pozwoleniu wodnoprawnym wymagań zaostrzonych w stosunku do określonych w przepisach wydanych na mocy art. 45 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, jednak w stopniu nie większym niż wymaganie zastosowania najlepszej dostępnej techniki (BAT).

Realizacja:

Wprowadzanie ścieków do wód o stanie poniżej dobrego:

Użytkownik nie może pogarszać w miejscu zrzutu zanieczyszczeń wartości tych parametrów fizykochemicznych i substancji priorytetowych, które zdecydowały o złym stanie wód.

Organ ustala w pozwoleniu wodnoprawnym wymagania zaostrzone w stosunku do określonych w przepisach wydanych na mocy art. 45 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, jednak w stopniu nie większym niż wymaganie zastosowania najlepszej dostępnej techniki (BAT).

Aktualnie obowiązujące (stan na 26.08.2015r.) przepisy wydane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1,3 i 4 ustawy to:

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. 2014 poz. 1800)

Ad § 15. 

Realizacja

Użytkownik, który ubiega się o pozwolenie wodnoprawne na  wprowadzanie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego do odbiornika o stanie co najmniej dobrym zobowiązany jest wykazać w operacie wodnoprawnym, że nie pogorszy to zarówno stanu JCWP do której wprowadza ścieki jak i JCWP znajdującej się bezpośrednio poniżej, to znaczy tej, do której następuje odpływ.

Ad § 17. ust 2

Przywołany przepis ustawy:

art. 41 ust. 6. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, ustalając warunki wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, może określić w pozwoleniu wodnoprawnym wartości zanieczyszczeń w ściekach wyższe niż najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3, jeżeli dotrzymanie najwyższych dopuszczalnych wartości nie jest możliwe mimo zastosowania dostępnych technik i technologii oczyszczania ścieków oraz zmian w procesie produkcji, a jednocześnie stan wód odbiornika i ich podatność na eutrofizację pozwala na dokonanie odstępstw.

Realizacja:

Dla JCWP rzecznych zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych nie jest możliwe określenie w pozwoleniu wodnoprawnym wyższych wartości zanieczyszczeń w ściekach niż wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Ad § 18. ust 2

Przywołany przepis ustawy:

art. 41 ust. 6. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, ustalając warunki wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, może określić w pozwoleniu wodnoprawnym wartości zanieczyszczeń w ściekach wyższe niż najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3, jeżeli dotrzymanie najwyższych dopuszczalnych wartości nie jest możliwe mimo zastosowania dostępnych technik i technologii oczyszczania ścieków oraz zmian w procesie produkcji, a jednocześnie stan wód odbiornika i ich podatność na eutrofizację pozwala na dokonanie odstępstw.

Realizacja:

Dla JCWP jeziornych zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych nie jest możliwe określenie w pozwoleniu wodnoprawnym wyższych wartości zanieczyszczeń w ściekach niż wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Ad § 19. 

Realizacja:

Ograniczenie dotyczy wszystkich korzystających z wód, zarówno ubiegających się o pozwolenie wodnoprawne i tych, którzy takiego pozwolenia nie potrzebują.

Użytkownik ubiegający się o pozwolenie wodnoprawne powinien wykazać w operacie wodnoprawnym brak skutków zamierzonych poborów wód podziemnych wymienionych w art. 19

Przez trwałe obniżenia statycznego poziomu zwierciadła wody rozumie się takie obniżenie, które po zaprzestaniu poboru wód podziemnych nie ustąpi w całości, przez co zwierciadło nie uzyska stanu początkowego kształtowanego w wyniku naturalnego ciśnienia hydrostatycznego[2]

Ad § 20. ust 1. pkt 1 

Przywołany przepis rozporządzenia:

§ 7 ust. 5. Ustala się reprezentatywne gatunki ryb, których wymagania spełniają wymagania pozostałych gatunków ryb, występujących w danym cieku lub jego odcinku, warunkujące skuteczność urządzeń udrażniających:

1) dla cieków szczególnie istotnych oraz cieków istotnych, reprezentatywne gatunki ryb określa załącznik nr 6 do rozporządzenia;

Według Załącznika 6 jest to jeden z gatunków: certa, jesiotr, węgorz

2) dla pozostałych cieków oraz dla pozostałych odcinków – certę lub węgorza.

Ad § 20. ust 2 

Przywołany przepis rozporządzenia:

§ 2. Warunki uwzględniają zapisy uchwały Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (M.P. z 2011 r. Nr 49, poz. 549).

Ad § 20. ust 3. pkt 2 

Reprezentatywne gatunki ryb określa § 7 ust. 5

Według Załącznika 6 jest to jeden z gatunków: certa, jesiotr, węgorz

Ad § 20. ust 4

Reprezentatywne gatunki ryb określa § 7 ust. 5

Według Załącznika 6 jest to jeden z gatunków: certa, jesiotr, węgorz

Ad§ 21. ust 1. 

Zgodnie z § 9. Wielkość przepływu nienaruszalnego, stanowiącego ograniczenie wielkości zasobów dyspozycyjnych i reprezentującego minimalne wymagania środowiskowe JCWP w zakresie ilości wód, nie może być mniejsza od największej z wartości:

1) dla rzek w obszarach chronionych Natura 2000, rezerwatach przyrody, parkach narodowych lub parkach krajobrazowych – wielkości określonej w planie ochrony, zadaniach ochronnych lub planie zadań ochronnych ustanowionych dla tej formy ochrony przyrody zgodnie z odrębnymi przepisami;

2) ustalonej jako iloczyn współczynnika „k", zależnego od typu hydrologicznego cieku oraz powierzchni jego zlewni w przekroju zamierzonego korzystania z wód, i wielkości średniego rocznego niskiego przepływu (SNQ) w tym przekroju JCWP:

a) zestawienie wartości współczynnika „k" dla profilu zamykającego JCWP określa załącznik nr 7 do rozporządzenia;

b) wartości współczynnika „k" dla tego samego cieku pomiędzy przekrojami, o których mowa w załączniku nr 7, przyjmuje się na podstawie interpolacji liniowej proporcjonalnie do powierzchni zlewni

Realizacja

Użytkownik nie może powodować ww. redukcji przepływu

Organ wydający pozwolenie wodnoprawne określa warunki, które nie spowodują ww. redukcji przepływu

Ad§ 21. ust 2. 

Realizacja:

Organ wydający pozwolenie wodnoprawne określa wielkość przepływu nienaruszalnego oraz sposób jego monitorowania:

  • poprzez określenie wysokości warstwy przelewowej na klapie jazu,
  • poprzez dokonanie odczytu dolnej łaty wodowskazowej.

Ad§ 23. ust 3. 

Przywołany przepis rozporządzenia:

§ 20. 1. Dopuszcza się korzystanie z wód za pomocą budowli piętrzących na ciekach pod warunkiem:

1) wyposażenia ich w urządzenia umożliwiające migrację reprezentatywnych gatunków ryb, o których mowa w § 7 ust. 5;

2) wyposażenia ich w zabezpieczenia wlotów do elektrowni wodnych, kanałów doprowadzających oraz innego typu ujęć wody przed spływającymi rybami.

Ad § 25. 

Rozporządzenie opublikowano w dziennikach urzędowych województw zgodnie z tabelą:


Województwo

Region wodny

 

Środkowej Wisły

Niemna

Łyny i Węgorapy

Jarft

Świeżej

podlaskie

Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2015 poz. 1249

Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2015 poz. 1251

Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2015 poz. 1250

  

warmińsko-mazurskie

DZ. URZ. WOJ. WARM-MAZ z 2015 poz. 1408

 

DZ. URZ. WOJ. WARM-MAZ z 2015 poz. 1409

DZ. URZ. WOJ. WARM-MAZ z 2015 poz. 1410

DZ. URZ. WOJ. WARM-MAZ z 2015 poz. 1411

mazowieckie

DZ. URZ. WOJ. z 2015 poz. 3449

    

lubelskie

DZ. URZ. WOJ. LUB. z 2015 poz. 1284

    

łódzkie

DZ. URZ. WOJ. ŁÓDZ. z 2015 poz. 1641

    

wielkopolskie

DZ. URZ. WOJ. z 2015 poz. 2662

    

kujawsko-pomorskie

DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. z 2015 poz. 1327

    

małopolskie

DZ. URZ. WOJ. z 2015 poz. 2240

    

podkarpackie

DZ. URZ. WOJ. Podkp. z 2015 poz. 1204

    

śląskie

DZ. URZ. WOJ. SLA z 2015 poz. 2264

    

świętokrzyskie

Dz.Urz.Woj.Świe z 2015 poz. 1332

    
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951 i poz. 1513, z 2013 r. poz. 21 i poz. 165 oraz z 2014 r. poz. 659, poz. 822, poz. 850 i poz. 1146.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz.1238, z 2014 r. poz. 40, poz. 47, poz. 457, poz. 822, poz. 852, poz. 1101, poz. 1146, poz. 1322 i poz. 1662 oraz z 2015 r. poz. 122.
3)Projekt rozporządzenia w sprawie warunków korzystania z wód zlewni rzeki Jeziorki 4)Projekt rozporządzenia w sprawie warunków korzystania z wód zlewni rzeki Jeziorki