Stopień Wodny Dębe na Narwi

Budowle Stopnia Wodnego Dębe, wybudowane w latach 1957-1963, skoncentrowane są wokół spiętrzonych wód Narwi i Bugu tworzących obecnie Jezioro Zegrzyńskie o całkowitej pojemności 89,96 mln m3, powierzchni 33 km2 i średniej głębokości 2,86 m, przy NPP 79,02 m npm Kr. Cofka jeziora wzdłuż Narwi sięga do Pułtuska, wzdłuż Bugu do miejscowości Ślężany. Główny obiekt Stopnia przegradza Narew w km 21,6. W jego skład wchodzi:

  • Zapora czołowa ziemna: długość 230 m, rzędna korony 85,52 m npm, szerokość w koronie 11 m, nachylenie skarp - 1:3 w części wahań zwierciadła wody, 1:2 w części nadwodnej,
  • Jaz piętrzący pięcioprzęsłowy: długość 117,6 m, światło 5x20m=100 m, rzędna progu od WG 71,02 m npm, zamknięcia z napędem łańcuchowym – zasuwy płaskie z klapami lodowymi, przepływ kontrolny 3261 m3/s,
  • Przepławka dla ryb komorowa kaskadowa: liczba stopni 25, przepływ wody 1,5 m3/s,
  • Elektrownia wodna: 4 turbiny Kaplana o osi pionowej, moc 20 MW, produkcja średnia roczna 91 GWh, maksymalna przepustowość 430 m3/s. Elektrownię eksploatuje spółka PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie.

Poniżej głównego obiektu w km 21,175 wybudowany został w 1994 r. próg o długości 252,8 m i rzędnej korony 72 m npm stabilizujący dno w celu powstrzymania erozji dna rzeki. Wykonany został w postaci ścianki szczelnej stalowej z elementów Larsena.  W latach 2011-2012 przebudowano próg dobudowując równolegle do osi istniejącego progu ściankę szczelną stalową w odległości 10,5 m w górę rzeki.  Obie ścianki wraz z umocnieniami od WG i WD oraz wypełnieniem tworzą jedną ciągłą budowlę.   

Lewobrzeżne tereny znajdujące się w depresji o powierzchni 4701 ha są chronione przed zalaniem przez 13 ziemnych zapór bocznych i obwałowań o łącznej długości 59 km oraz przez 14 pompowni wraz z kompleksami odwadniającymi o łącznej długości rowów odwadniających 95 km.

Stopień Wodny oraz Jezioro Zegrzyńskie wykorzystywane są do:

  • Produkcji energii elektrycznej
  • Poboru wody przez Wodociąg Północny
  • Rekreacji i sportów wodnych
  • Żeglugi (droga wodna II klasy)

Stopień Wodny Dębe wraz z Kanałem Żerańskim i śluzą Żerań tworzy tzw. warszawski węzeł wodny.