Zbiornik Wodny Brody Iłżeckie na Kamiennej

Ziemna zapora czołowa zlokalizowana jest w 83,6 km rzeki Kamiennej w miejscowości Brody Iłżeckie w woj. świętokrzyskim.

Zbiornik powstał w latach 1960-1964 dla zaopatrzenia w wodę zakładów przemysłowych w Zębcu i Tychowie - obecnie nie pełni już tej funkcji.

Klasa budowli piętrzącej:

II

Funkcje zbiornika:

  • ochrona powodziowa
  • wyrównanie minimalnych przepływów rzeki Kamiennej poniżej zbiornika
  • energetyczna
  • rekreacyjna
  • wędkarstwo

Charakterystyka zbiornika:

  • normalny poziom piętrzenia NPP=194,70m npm
  • maksymalny poziom piętrzenia MaxPP=195,10m npm
  • wysokość piętrzenia przy MaxP.P.=8,1 m
  • pojemność całkowita 7,59 mln m3 (wg pomiarów IMGW czerwiec 2010 r.)
  • pojemność powodziowa 0,875 mln m3
  • powierzchnia zalewu przy Max.P.P. 203,8 ha (wg pomiarów IMGW czerwiec 2010 r.)
  • odpływ gwarantowany ze zbiornika 0,95 m3/s
  • długość ~ 6,2km
  • szerokość zbiornika jest zmienna od 200m w strefie cofkowej do 750m w najszerszym miejscu między Stykowem i Komornikami

Obiekty zbiornika:

Zapora czołowa ziemna z ekranem żelbetowym na skarpie odwodnej:

  • rzędna korony 196,60m npm
  • długość 362 m
  • wysokość zapory 9,60m
  • szerokość korony 4,50m
  • skarpa odpowietrzna o zmiennym nachyleniu - 1:4; 1:2,5
  • skarpa odwodna z uszczelniającym ekranem o zmiennym nachyleniu - 1:3, 1:2

Zrekonstruowany zabytkowy przelew tzw. staszicowski niespełniający już dziś żadnej funkcji technicznej, pochodzący z okresu rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.

Jaz żelbetowy segmentowy z 3 przęsłami o świetle 5,80m każde, długości całkowitej 29,8m i łącznej przepustowości 378m3/s, z urządzeniami upustowymi.

Mała elektrownia wodna (M.E.W.) wbudowana w przyczółki jazu, składająca się z dwóch turbozespołów o mocy instalowanej 110kW, spadzie śr. 5,0m, dysponująca przepływami w zakresie 0,95 do 3,0m3/s.

Zapory boczne położone po prawej stronie zbiornika od miejscowości Styków aż do m. Kuczów; o łącznej długości 4200m wraz z rowami odwadniającymi

Pompownia w Stykowie - odwadniająca tereny depresyjne

Ciekawostka!

Kompleksową kanalizację rzeki Kamiennej rozpoczęto w początkach XIX wieku. Początkowo prace realizowano według tzw. staszicowskiego planu budowy „ciągłego zakładu fabryk żelaznych nad Kamienną", która stać się miała osią Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego. Koncepcja zakładała budowę obiektów metalurgicznych opartych na technologicznym transporcie wodnym oraz pełne energetyczne wykorzystanie Kamiennej. Wtym celu wybudowano szereg obiektów piętrzących: w Bzinie, Rejowie, Parszowie, Mostkach, Marcinkowie, Wąchocku, Starachowicach, Michałowie i Brodach.

Zakłady przemysłowe lokalizowane były wzdłuż biegu rzeki z uwzględnieniem technologii produkcji. W górze rzeki sytuowano wielkie piece, następnie zakłady przetwórcze tzw. pudligarnie, najniżej zaś walcownie.

Zbiornik w Brodach powstał w 1841 r. dla potrzeb istniejącej tu pudligarni i funkcjonował do czasu katastrofalnej powodzi w 1903 r., która zniszczyła większość urządzeń wodnych nad Kamienną. Odbudowany w 1964 r. Istniejący tu dotąd jaz nazywany staszicowskim został zrekonstruowany i wkomponowany w skarpę odpowietrzną zapory w Brodach Iłżeckich stanowiąc jej ornament (nie pełniąc już żadnej funkcji technicznej) ale i świadectwo wysokiego poziomu myśli hydrotechnicznej tamtego okresu.